Cha Trần Sĩ Tín tại vùng truyền giáo Tây Nguyên

Ngay từ khi được thành lập, Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam đã luôn xem công cuộc loan Tin Mừng cho lương dân là một nhiệm vụ quan trọng bên cạnh công cuộc giảng đại phúc. Từ 1929 - 1945, các cha Dòng Chúa Cứu Thế Huế đã thực hiện nhiều hình thức hoạt động truyền giáo khác nhau: tổ chức các buổi nói chuyện với đồng bào lương dân (do các linh mục trong hoặc ngoài Dòng Chúa Cứu Thế, hoặc do các giáo dân trí thức diễn thuyết); thành lập và đưa vào hoạt động Thư Viện và Hội Trường l'Accueil (1939) nhằm mục tiêu phục vụ giới trí thức và thanh niên không Công Giáo; tổ chức sân chơi cho thanh niên; thành lập Cư xá Nguyễn Trường Tộ (1944) …

 

L'Acceuil (Huế, thành lập 1938)

 

Trong các kỳ đại phúc, các cha Dòng Chúa Cứu Thế thường tổ chức một hoặc hai buổi nói chuyện với đồng bào lương dân. Các buổi nói chuyện này luôn gây được những ảnh hưởng tích cực. Từ 1954 - 1960, tại miền Trung, nổi lên một phong trào trở lại đông đảo: hơn 60.000 người trong vòng 5 năm. Các cha Dòng Chúa Cứu Thế tại Huế đã đóng góp một phần rất quan trọng vào phong trào này.

Từ năm 1955, các cha Canada đã thành lập Trung tâm truyền giáo Fyan (tại giáo phận Đà Lạt ngày nay), nhằm rao giảng Tin Mừng cho anh chị em dân tộc K'ho. Trực thuộc Trung tâm truyền giáo Fyan là một loạt các giáo điểm trong vùng, với trường học và bệnh xá cho mỗi giáo điểm. Ngay từ những năm đầu vừa được thành lập, do hoàn cảnh Đất Nước, Trung tâm truyền giáo Fyan đã gặp rất nhiều khó khăn. Mặc dù vậy, công cuộc rao giảng Tin Mừng tại đây đã luôn đạt được những thành tựu rất đáng chú ý. Một vị thừa sai Canada, cha Antoine Lapointe, đã vĩnh viễn an nghỉ tại cánh đồng truyền giáo này. Ngày nay, các cha các thầy Dòng Chúa Cứu Thế ở Fyan vẫn miệt mài rao giảng Tin Mừng cho anh chị em dân tộc K'ho và anh chị em các dân tộc Việt, Thái, Nùng, Tày… tại các vùng kinh tế mới.

 

Nghi thức dựng thập giá tại Fyan

 

Cha Antoine Lapointe và một nhóm lương dân

 

Ngay sau việc thiết lập Trung tâm truyền giáo Fyan, vào đầu thập niên 1960, Trung tâm truyền giáo Châu Ổ, Quảng Ngãi, được thiết lập, bao gồm hai quận Bồng Sơn, Trà Bồng và huyện đảo Lý Sơn. Hạt giống đức tin được gieo xuống mảnh đất miền Trung này không chỉ bằng lời rao giảng, mà còn bằng máu tử đạo của vị thừa sai Dòng Chúa Cứu Thế: ngày 23-02-1969, cha An-phong Nguyễn Đức Điềm đã được phúc đổ máu trên vùng truyền giáo đầy sỏi đá này, ngày 26-03-1969, thầy Phao-lô Phạm Mẫn bị trúng đạn pháo và qua đời.

 

Các thừa sai tại vùng truyền giáo Châu Ổ

 

Vào năm 1968, có hai đề nghị quan trọng được gửi đến Tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam về việc truyền giáo. Ngày 17-01-1968, Đức Giám Mục Kontum viết thư đề nghị Dòng Chúa Cứu Thế đảm trách nhiệm vụ loan báo Tin Mừng cho anh chị em dân tộc J'rai ở Tây Nguyên. Sau đó 5 tháng, ngày 02-05-1968, cha Bề Trên Tổng Quyền Dòng Chúa Cứu Thế Tarcis Amaral đề nghị Tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam phụ trách công cuộc truyền giáo tại Matadi (Congo). Trong văn thư đề ngày 06-06-1968, Tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam đã chính thức từ chối lời đề nghị của cha Amaral.

Nhưng đề nghị của Đức Giám Mục Kontum sẽ được thực hiện. Ngày 10-10-1969, Vùng truyền giáo cho người J'rai ở Tây Nguyên được thành lập. Trải bao đau thương, ngày nay, vùng truyền giáo Tây Nguyên phát triển rất mạnh, bao gồm 3 trung tâm lớn: Pleikly, Cheo Reo, Pleichoét, phụ trách việc loan báo Tin Mừng cho anh chị em dân tộc J'rai. Trong lớp trầm tích làm nền móng cho toà nhà truyền giáo Tây Nguyên, có máu xương của vị thừa sai Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam. Ngày 09-05-1971, thầy Mác-cô Trần Văn Đàn đã gửi xác nơi rừng thiêng nước độc sau gần ba tháng bị cầm tù vì là thừa sai.

Sau vùng truyền giáo cho người J'rai ở Tây Nguyên, vào năm 1971, trung tâm truyền giáo Cần Giờ (vùng duyên hải thuộc Tổng Giáo Phận Sài Gòn) được thành lập. Ngày 01-02-1998, Đức Giám Mục Ni-cô-la Huỳnh Văn Nghi, Giám Quản Tổng Giáo Phận Thành Phố Hồ Chí Minh, đã chính thức ký văn thư trao toàn bộ công cuộc truyền giáo tại Cần Giờ cho Tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam phụ trách. Hiện nay, Trung tâm truyền giáo Cần Giờ gồm 4 giáo điểm: Cần Thạnh, Đồng Hòa, An Thới Đông, Trần Hưng Đạo.

 

Thánh lễ ban các bí tích khai tâm Ki-tô Giáo cho 124 anh chị em tại An Thới Đông (Cần Giờ), ngày 17-5-2000

 

Từ sau ngày thống nhất Đất Nước (30-04-1975), Tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam nỗ lực hết sức để duy trì và phát triển các trung tâm và các vùng truyền giáo đã được thiết lập. Đồng thời, vì bản chất là thừa sai, các tu sĩ - linh mục Dòng Chúa Cứu Thế, trong hoàn cảnh mới, luôn kiên cường loan báo Tin Mừng. Tuy không thiết lập được những trung tâm truyền giáo mới, nhưng bất cứ ở đâu có sự hiện diện của tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế, ở đó có một giáo điểm loan báo Tin Mừng cứu độ. Trong những năm cuối thập niên 1970 và hầu như gần hết thập niên 1980, lửa truyền giáo trong Tỉnh Dòng không bùng lên thành những ngọn lửa lớn, nhưng là những ngọn lửa âm ỷ lan rộng và hữu hiệu.

Trong thập niên 1990, các trung tâm và các vùng truyền giáo do Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam đảm trách đã có những bước tiến mới, hào hùng, sôi nổi và chất lượng.

Trong những năm cuối cùng của thế kỷ XX, từ Bắc chí Nam, các linh mục, tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam lại hướng về những địa điểm và những phương cách loan báo Tin Mừng mới, dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần. Sứ vụ Đấng Cứu Thế vẫn là sứ vụ thúc bách mỗi thành viên và mọi thành viên Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam lên đường truyền giáo. Và chắc chắn trong thế kỷ XXI, ngọn lửa truyền giáo sẽ càng rực sáng hơn trong đời sống Tỉnh Dòng và đời sống mỗi tu sĩ - linh mục Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam.