Mục vụ giáo xứ không phải là sứ vụ tông đồ được nhắm đến thuở ban đầu khi Dòng Chúa Cứu Thế được thiết lập tại Việt Nam. Tuy nhiên, theo thời gian, công việc này đã trở thành một hoạt động được đông đảo anh em tham gia. Hiện nay, Tỉnh Dòng có 39 linh mục trực tiếp phụ trách 34 giáo xứ, thuộc 11 Giáo Phận khác nhau ở khắp 3 miền Đất Nước.         Cha Đa-minh Đỗ Văn Thừa, chánh xứ Tân Châu - Phan Thiết (1990)

 

Anh em Dòng Chúa Cứu Thế tham gia công tác mục vụ giáo xứ trước nhất là do yêu cầu của các Đức Giám Mục bản quyền. Vì lợi ích của các tín hữu, các ngài thường đề nghị anh em Dòng Chúa Cứu Thế thành lập và coi sóc các giáo xứ trên phần đất có Tu Viện của Dòng tọa lạc. Năm 1939, Nhà Hà Nội đã chấp thuận đề nghị của Đức Cha Chaize, thành lập Giáo Xứ Thánh An-phong. Năm 1954, theo đề nghị của Đức Cha Urrutia, Nhà Huế thành lập Giáo Xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp Huế. Năm 1963, theo đề nghị của Đức Cha Phao-lô Nguyễn Văn Bình, Tu Viện Sài Gòn đã thành lập Giáo Xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp Sài Gòn.

Những chuyển biến của thời cuộc cũng là lý do khiến anh em dấn thân làm mục vu ïgiáo xứ gia tăng.

Đầu thập niên 1950, cha Gérard Gagnon quy tụ một số giáo dân gốc miền Bắc, lập nên họ đạo Hà Đông; về sau họ đạo này đã được nhập vào giáo xứ Domaine de Marie. Cũng vào thời gian này, cha Maurice Benoit đặt những cơ sở đầu tiên cho giáo xứ Tùng Lâm.

Năm 1954, sau khi Hiệp định Genève được ký kết, các cha Gia-cô-bê Đào Hữu Thọ, Patrice Gagné, Louis-Philippe Vaillancourt, Gérard Boissonnault, đã giúp giáo dân Hà Nội định cư ở Hố Nai, Bảo Lộc và Đà Lạt, lập nên 3 giáo xứ trù phú là Thánh Tâm, Tân Hà và Tùng Lâm.

Từ đầu thập niên 1970, cha Phê-rô Phan Phát Huồn thành lập Giáo Xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp tại Gò Vấp.

Năm 1972, chiến sự gia tăng ở miền Trung, cha Đa-minh Đỗ Văn Thừa và cha Giu-se Châu Xuân Báu đã đưa giáo dân Châu Ổ vào Phan Thiết lánh nạn, lập nên các giáo xứ Tân Châu và Cù Mi.

Hiện nay, trừ giáo xứ Tùng Lâm thuộc Tu Viện Dòng Chúa Cứu Thế Đà Lạt, các giáo xứ Thánh Tâm, Tân Hà, Tân Châu, Cù Mi đã được Tỉnh Dòng trao cho các Giáo Phận quản lý.

Sau biến cố 1975, các cha không thể đi giảng hoặc phục vụ trong các lãnh vực kinh tế, giáo dục; hơn nữa, hai Tu Viện Đà Lạt và Thủ Đức bị Nhà Nước giải tán và chiếm dụng, cho nên nhiều anh em tìm về phục vụ tại các giáo xứ thuộc các Giáo Phận khác nhau như là một giải pháp để sống lý tưởng tu trì và chí hướng tông đồ của Dòng. Đấy là công việc Chúa chọn cho anh em trong hoàn cảnh mới.

Trong giai đoạn này, quý cha Gio-an B. Nguyễn Minh Sang, Phê-rô Nguyễn Quang Duy, Phan-xi-cô X. Lê Thanh Châu, Tô-ma Trần Quốc Hùng, Phê-rô Nguyễn Thanh Liêm, về Giáo Phận Vĩnh Long, phụ trách các giáo xứ Cái Tàu Hạ, An Phú Thuận, Nhơn Lương, Xẻo Mát, Ba Vát, Giồng Dầu, Lấp Vò, Long Hưng, Vĩnh Thạnh, Mỹ Thuận, Thanh Sơn, Hàm Luông, Mỏ Cày, Tân Phú.

Quý cha Phê-rô Phạm Thanh Quốc, Gio-a-kim Nguyễn Định, Gio-a-kim Hồ Quang Tâm, Giu-se Trần Văn Hội, An-tôn Nguyễn Đức Tuyên về giáo phận Xuân Lộc phụ trách các giáo xứ Quảng Tâm, Phú Dòng, Hữu Phước, Phú Lý, Trung Đồng.

 

Cha Phê-rô Phạm Thanh Quốc, chánh xứ Quảng Tâm - Xuân Lộc (1990)

 

Cha An-rê Nguyễn Quang Kiêm phụ trách giáo xứ Phúc Lộc thuộc giáo phận Đà Lạt.

Quý cha Mi-ca-en nguyễn Hữu Phú, Phao-lô Trần Văn Quang, Phê-rô Đặng Văn Đào, Ta-nít-lao Lê Vĩnh Thủy, An-phong Hoàng Gia Khanh về Thành Phố Hồ Chí Minh phụ trách các giáo xứ Bình Thọ, Thánh Cẩm, Châu Bình và Bình Sơn.

 

Cha Phê-rô Đặng Văn Đào trước nhà thờ giáo xứ Châu Bình do ngài quản nhiệm (1990)

 

Năm 1985, cha Giu-se Trần Hữu Thanh, bậc thầy giảng đại phúc của Tỉnh Dòng, sau thời gian “học tập cải tạo” tại miền Bắc, đã tình nguyện ở lại Hải Phòng, giúp giáo xứ Phú Tảo và các giáo xứ khác ở vùng Hải Dương.

Ngoài ra, tại những trung tâm truyền giáo của Nhà Dòng, sau một thời gian rao giảng Tin Mừng, anh em Dòng Chúa Cứu Thế đã lập nên những giáo xứ sinh động. Cụ thể là giáo xứ Phú Sơn ở Lâm Hà, giáo xứ Châu Ổ và giáo xứ Lý Sơn ở Quảng Ngãi, giáo xứ Cần Giờ ở Thành Phố Hồ Chí Minh.

Năm 1998, Giáo Phận Xuân Lộc đã trao phó giáo xứ Chúa Cứu Thế Phú Dòng cho Tu Viêän Dòng Chúa Cứu Thế Phú Dòng và Giáo Phận Nha Trang đã trao phó giáo xứ Thánh Giu-se cho Tu Viện Dòng Chúa Cứu Thế Nha Trang.

Hầu hết các giáo xứ do anh em Dòng Chúa Cứu Thế phụ trách đều là những giáo xứ  ở vùng nông thôn; do đó, quý cha, quý thầy dấn thân phục vụ những giáo xứ này đã phải hy sinh, nỗ lực rất nhiều để chia sẻ cuộc sống với người nghèo, đồng thời giúp họ thăng tiến trong đời sống tâm linh cũng như đời sống vật chất. Ngày nay, phần lớn những giáo xứ do các linh mục Dòng Chúa Cứu Thế phụ trách đều đã in đậm tinh thần của Dòng Chúa Cứu Thế.

Trong khi thi hành thừa tác vụ giáo xứ, anh em Dòng Chúa Cứu Thế luôn luôn cố gắng xây dựng các giáo xứ do mình phụ trách trở thành những nơi thể hiện tràn đầy ơn cứu độ của Chúa. Nhất là tại các giáo xứ trực thuộc các Tu Viện của Tỉnh Dòng tại Hà Nội, Huế, và Thành Phố Hồ Chí Minh. Ngày nay các giáo xứ này là các trung tâm hành hương kính Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, đồng thời là các trung tâm mục vụ lớn của Tỉnh Dòng và của các Tổng Giáo Phận Hà Nội, Huế và Thành Phố Hồ Chí Minh.

Hơn 50 năm dấn thân làm công tác mục vụ giáo xứ, các anh em Dòng Chúa Cứu Thế đã luôn luôn cố gắng thực thi sứ vụ này theo đòi hỏi của lề luật và đặc sủng của Dòng. Chính vì thế mà xưa cũng như nay, ngay cả khi công việc mục vụ giáo xứ đang thu được những kết quả tốt đẹp, nhiều anh em vẫn bàn giao giáo xứ cho Giáo Phận khi có thể được để trở về Tu Viện, trở về với những lãnh vực tông đồ đi sát với truyền thống của Dòng trong Hội Thánh, nhằm tiếp cận với những con người nghèo khó bị bỏ rơi hơn cả.