Cha Vũ Khởi Phụng đi thăm các gia đình nghèo tại Ninh Phát

Khi thi hành sứ vụ tông đồ, các thừa sai Dòng Chúa Cứu Thế luôn quan tâm đến đời sống gia đình. Trong các kỳ đại phúc, các vị thường nhấn mạnh đến trách nhiệm của các thành viên trong gia đình qua các bài giảng, đồng thời tổ chức những hoạt động riêng để giúp đỡ các gia trưởng, các bà mẹ và các thanh niên thiếu nữ. Ngoài ra, tại các nhà thờ của Dòng, các vị còn lập nên những hội đoàn đạo đức nhằm nâng đỡ đời sống đạo, cách riêng là đời sống gia đình. Bước vào thập niên 1960, khi thế giới và đất nước có những biến chuyển lớn lao, tích cực lẫn tiêu cực, tác động đến đời sống gia đình, thì mục vụ gia đình trở thành một lãnh vực tông đồ riêng biệt trong sứ vụ của các thừa sai Dòng Chúa Cứu Thế.

 

Năm 1965, tại Sài Gòn, cha Gio-an B. Hồng Phúc đã thành lập Trung Tâm Gia Đình Mục Vụ. Đây có lẽ là trung tâm mục vụ gia đình đầu tiên tại Việt Nam. Hoạt động chính của Trung Tâm là tổ chức Lớp Dự Bị Hôn Nhân nhằm hướng dẫn các bạn trẻ trong việc chuẩn bị xây dựng và bảo vệ gia đình. Lớp này được hướng dẫn bởi các chuyên viên giàu kinh nghiệm, gồm các linh mục, giáo sư, bác sĩ, luật gia, học giả và những cặp vợ chồng thành công trong đời sống gia đình. Lớp thâu nhận mọi người từ 18 tuổi trở lên, không phân biệt tôn giáo, thành phần và địa vị xã hội, học từ 15 giờ 30 đến 18 giờ chiều Chúa nhật. Mỗi khoá học kéo dài chừng 5 tháng. Cuối mỗi khoá có tổ chức thi, ai đủ điều kiện sẽ được cấp chứng chỉ tốt nghiệp; chứng chỉ này được Đức Tổng Giám Mục Sài Gòn Phao-lô Nguyễn Văn Bình công nhận. Bước vào năm 2000, sau 35 năm tồn tại, trong đó có 4 năm tạm ngưng sau biến cố 1975, Trung Tâm đã tổ chức được 62 khoá học cho khoảng hơn 25 nghìn học viên.

 

Cha Hồng Phúc trong một kỳ sinh hoạt của Trung Tâm Gia đình Mục Vụ

 

Cha Lê Văn Thí trong một buổi sinh hoạt ngoại khoá của Lớp Giáo Lý Hôn Nhân

 

Trong một giờ học giáo lý hôn nhân tại Giáo Xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp Sài Gòn

 

Trung Tâm Gia Đình Mục Vụ còn có những hoạt động khác như: thiết lập hội ái hữu cựu học viên; thiết lập văn phòng cố vấn hôn nhân; tổ chức thuyết trình về đời sống gia đình; mở các lớp dạy nữ công gia chánh; xây dựng thư viện gồm các loại sách vở và phim ảnh liên quan đến  đời sống gia đình. Những hoạt động thiết thực này, sau năm 1975, đã phải đình lại vì nhiều nguyên nhân.

Ngoài ra, Trung Tâm còn tổ chức những buổi hội thảo, trình diễn văn nghệ hay du ngoạn ngoài trời kéo dài một hai ngày tại những nơi danh lam thắng cảnh, nhằm tạo điều kiện học tập, giao tiếp và giải trí lành mạnh cho các học viên. Nhiều học viên đã nên duyên nên phận với nhau qua những buổi sinh hoạt ngoài trời này.

Năm 1989, bên cạnh Lớp Dự Bị Hôn Nhân, cha Giu-se Cao Đình Trị còn tổ chức lớp học dành cho các cặp vợ chồng, giúp họ tìm hiểu đời sống gia đình cũng như tháo gỡ những vướng mắc phát sinh, gọi là lớp "Xây Dựng Hạnh Phúc Gia Đình". Lớp học theo từng đề tài, mỗi đề tài do một chuyên viên hướng dẫn trong một hoặc nhiều buổi. Mỗi buổi có khoảng 300 đến 500 người tham dự.

 

Lễ phát hành tập "Cẩm nang xây dựng hạnh phúc gia đình" (18-10-1991)

 

Nội dung của những buổi thuyết trình hay hội thảo tại Trung Tâm Mục Vụ Gia Đình thường được đúc kết và in thành những tài liệu học tập. Riêng nội dung những buổi thuyết trình và hội thảo của “Lớp Xây Dựng Hạnh Phúc Gia Đình” được in thành sách phát hành rộng rãi với tựa đề "Cẩm Nang Xây Dựng Hạnh Phúc Gia Đình". Đây là một trong những cuốn sách đầu tiên sau năm 1975 đề cập đến việc xây dựng và bảo vệ đời sống gia đình. Cuốn sách đã được tái bản nhiều lần từ đầu thập niên 1990 đến nay, với con số phát hành lên đến vài chục nghìn bản. Cũng thuộc vào số những cuốn sách góp phần hữu ích trong lãnh vực mục vụ gia đình, phải kể thêm các cuốn "Cẩm Nang Người Trẻ Vào Đời", "Tiến Vào Thế Kỷ 21" (gồm những đề tài dành cho giới trẻ), "Cẩm Nang Bồi Đắp Tuổi Hoa Niên" (gồm những đề tài dành cho tuổi ấu - thiếu nhi) và rất nhiều tập sách nhỏ đề cập tới các vấn đề khác của cuộc nhân sinh.

Trung Tâm Mục Vụ Gia Đình còn mở rộng hoạt động của mình ra những địa phương khác trên đất nước Việt Nam. Trước năm 1975, cha Gio-an B. Hồng Phúc đã tiếp xúc với các Giáo Phận Nha Trang và Đà Nẵng để tổ chức những khoá Dự Bị Hôn Nhân tại đó. Sau năm 1975, cha Giu-se Cao Đình Trị cũng đã giới thiệu chương trình Xây Dựng Hạnh Phúc Gia Đình với một số Đức Giám Mục, đồng thời tổ chức những khoá học ngắn hạn tại nhiều nơi khác nhau. Tuy nhiên, có lẽ điều lớn nhất mà Trung Tâm đã làm được, đó là gợi hứng cho các giáo xứ, các Dòng tu và những đoàn thể xã hội khác ý thức và tổ chức học hỏi về đời sống hôn nhân - gia đình. Vì thế, có thể nói như cha Rô-cô Nguyễn Tự Do, mục vụ gia đình tại Việt Nam mang dấu ấn của Dòng Chúa Cứu Thế.

Hiện thời, anh em Dòng Chúa Cứu Thế tại các cộng đoàn địa phương đang từng bước xây dựng các Lớp Dự Bị Hôn Nhân, đồng thời tổ chức những hình thức mục vụ mới nhằm giúp đỡ những người sống trong  đời sống vợ chồng. Những hoạt động này được hàng giáo sĩ ủng hộ và được giáo dân nhiệt tình hưởng ứng. Việc tổ chức tĩnh tâm cho các đôi bạn trẻ đang trực tiếp chuẩn bị cử hành bí tích Hôn Phối và cho các đôi vợ chồng muốn tĩnh tâm, đang được một số linh mục Dòng Chúa Cứu Thế chú ý thực hiện. Việc tông đồ – mục vụ cho các anh chị em sống trong các gia đình bất hợp pháp (Đạo, đời) cũng là một trong những mối quan tâm của một số linh mục Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam hiện nay… Đất nước và thế giới đang bước vào thiên niên kỉ mới, mời gọi mọi người, cách riêng các thừa sai Dòng Chúa Cứu Thế, có những nỗ lực mới, những sáng kiến mới trong lãnh vực mục vụ gia đình.